Pausenpaleis van Avignon
Het Pausenpaleis (Frans: Palais des Papes) in Avignon is een van de grootste en indrukwekkendste gotische gebouwen van Europa. Het werd in de 14e eeuw gebouwd als residentie van de pausen toen het centrum van de katholieke kerk tijdelijk niet in Rome lag, maar in Zuid-Frankrijk.
Het enorme paleis symboliseert zowel de religieuze macht als de politieke invloed van de paus in de middeleeuwen.
Waarom verhuisde de paus naar Avignon?
In het begin van de 14e eeuw was Rome politiek onrustig:
- geweld tussen adellijke families
- corruptie
- instabiliteit in de pauselijke staten
De Franse koning Filips IV van Frankrijk kreeg steeds meer invloed op de kerk. In 1309 besloot paus Clemens V daarom zich niet in Rome maar in Avignon te vestigen.
Dat markeerde het begin van de:
Avignonse Pausdom
Gedurende bijna 70 jaar verbleven de pausen in Avignon.
Bouw van het Pausenpaleis
Aanvankelijk verbleven de pausen in een eenvoudig bisschoppelijk paleis. Maar paus Benedictus XII vond dat onvoldoende veilig en prestigieus.
In 1335 begon hij met de bouw van een enorm versterkt paleis.
Later breidde paus Clemens VI het complex verder uit met luxere zalen en rijk versierde vertrekken.
De bouw verliep opvallend snel:
- ongeveer 20 jaar
- duizenden arbeiders
- enorme financiële middelen
Het resultaat werd het grootste gotische paleis van Europa.
Architectuur
Het paleis combineert:
- een fort
- een klooster
- een koninklijk paleis
Het gebouw heeft:
- massieve torens
- dikke muren
- binnenplaatsen
- kapellen
- ontvangstzalen
- privévertrekken
- verdedigingswerken
De stijl is voornamelijk:
Gotische architectuur
Kenmerken daarvan zijn:
- hoge ruimtes
- spitsbogen
- grote vensters
- indrukwekkende gewelven
Toch oogt het Pausenpaleis ook als een militaire vesting. Dat kwam doordat de pausen bang waren voor aanvallen en politieke vijanden.
Belangrijke onderdelen van het paleis
De Grote Kapel
Hier werden belangrijke religieuze ceremonies gehouden. De ruimte is enorm hoog en bedoeld om indruk te maken op bezoekers.
De Consistoriezaal
Hier vergaderde de paus met kardinalen over:
- kerkpolitiek
- oorlogen
- benoemingen
- diplomatie
De pauselijke vertrekken
Sommige kamers waren rijk beschilderd met:
- plantenmotieven
- vogels
- jachtscènes
Dat is opvallend omdat middeleeuwse religieuze gebouwen meestal soberder waren.
De binnenplaatsen
De grote binnenhof werd gebruikt voor:
- ceremonies
- processies
- publieke gebeurtenissen
Leven in het Pausenpaleis
Het paleis was een enorm centrum van macht.
Er leefden:
- pausen
- kardinalen
- diplomaten
- soldaten
- bedienden
- kunstenaars
- administrateurs
Soms woonden duizenden mensen in en rond het complex.
De paus bestuurde vanuit Avignon een groot deel van de katholieke wereld:
- benoeming van bisschoppen
- kerkelijke rechtspraak
- belastingen
- diplomatie met koningen
Luxe en kritiek
De pausen in Avignon stonden bekend om hun luxueuze levensstijl:
- rijke banketten
- dure kunst
- uitgebreide hofhouding
Dat leidde tot kritiek binnen de kerk. Sommigen vonden dat de pausen te wereldlijk en te rijk waren geworden.
De Italiaanse dichter Petrarca noemde Avignon zelfs:
“het Babylon van het Westen”
Terugkeer naar Rome
Paus Gregorius XI besloot uiteindelijk terug te keren naar Rome in 1377.
Belangrijke redenen:
- druk vanuit Italië
- verlangen naar herstel van het pauselijk gezag in Rome
- kritiek op de Franse invloed
Na zijn dood ontstond echter een crisis:
Westers Schisma
Toen waren er soms twee of zelfs drie rivaliserende pausen tegelijk:
- één in Rome
- één in Avignon
Dat veroorzaakte grote verdeeldheid binnen Europa.
Het paleis na de middeleeuwen
Na de terugkeer van de pausen verloor Avignon zijn centrale rol.
Later werd het paleis gebruikt als:
- administratief centrum
- militaire kazerne
- opslagplaats
Daardoor gingen sommige kunstwerken verloren of beschadigd.
Tijdens de Franse Revolutie werd het gebouw gedeeltelijk geplunderd.
Restauratie en UNESCO
In de 19e en 20e eeuw begon men het historische belang opnieuw te waarderen.
Het paleis werd gerestaureerd en beschermd als erfgoed.
Vandaag maakt het deel uit van:
UNESCO Werelderfgoed
Het geldt als een van de belangrijkste gotische monumenten ter wereld.
Het Pausenpaleis vandaag
Tegenwoordig is het een van de populairste bezienswaardigheden van Frankrijk.
Bezoekers kunnen:
- de grote zalen bekijken
- over de terrassen wandelen
- middeleeuwse fresco’s zien
- interactieve tentoonstellingen volgen
In de zomer wordt de binnenplaats gebruikt voor:
Festival d’Avignon
Een van de beroemdste theaterfestivals van Europa.
Interessante feiten
- Het paleis heeft ongeveer 25 grote zalen.
- Sommige muren zijn meer dan 5 meter dik.
- Het gebouw beslaat ongeveer 15.000 m².
- Het was eeuwenlang het machtigste religieuze centrum van West-Europa.
- Het paleis lijkt meer op een fort dan op een kerkelijk gebouw.
Waarom het Pausenpaleis bijzonder is
Het Pausenpaleis is uniek omdat het:
- het centrum van de katholieke wereld was
- een uitzonderlijk voorbeeld is van gotische architectuur
- religieuze én politieke macht combineert
- verbonden is met grote Europese conflicten
- een van de grootste middeleeuwse paleizen ter wereld is
Bron site: https://wikivoyage.com onder licentie: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en