Archeologen hebben in de regio voorwerpen gevonden die dateren uit de periode tussen 5300 en 4800 v.Chr., en de oudste resten van gebouwen zijn afkomstig van een Romeins kamp uit 30 v.Chr., dat na ongeveer tien jaar werd verlaten om te worden bewoond door de Tungri-stam. Het is onduidelijk wie de Tungri waren: lokale stammen, Germanen die de Rijn overstaken, of een alliantie van hen ( tungri betekent in het Keltisch “metgezellen”). De Romeinen noemden de plaats vervolgens Atuatuca Tungrorum – het fort van de Tungri. In 69-70 n.Chr. kwamen lokale stammen in opstand tegen de Romeinse overheersing in een gebeurtenis die bekendstaat als de Batavenopstand. De Romeinen sloegen de opstand neer en brandden het fort plat.

Onder Romeinse heerschappij over de regio werden het fort en de stad herbouwd. Een weg naar Kassel (vlakbij Parijs), een aquaduct, een tempel en vele handelszaken werden aangelegd om het tot hoofdstad van de civitas Tungrorum te maken . Later werden wallen en muren gebouwd om de bloeiende stad te beschermen tegen aanvallen van Franken en Vandalen. In de 4e eeuw kwam ook het christendom, en Sint-Maternus van Keulen vestigde een bisdomzetel in de stad en bekeerde de bevolking. Het bisdom zou al snel worden verplaatst naar Maastricht en uiteindelijk naar Luik, dat de hoofdstad van de regio en de hoofdstad van het Prinsbisdom Luik werd, onderdeel van het Heilige Roomse Rijk. Tongeren bleef de tweede stad van het prinsdom, zoals officieel verklaard in de Vrede van Feixhe uit 1316, een soort Magna Carta. Enkele decennia eerder, tussen 1241 en 1290, was een nieuwe stadsmuur met zes poorten en twaalf versterkte torens gebouwd.

In de 15e en 16e eeuw waren er in de regio, ondanks de neutraliteit van Luik, vele oorlogen tussen de staten in de regio. De 17e eeuw was vredelievend tot de Frans-Nederlandse Oorlog, toen de Fransen in 1677 het grootste deel van de stad platbrandden. Dit betekende definitief het einde van de gloriedagen, en vandaag de dag is Tongeren zeker niet de tweede stad van een land. In 1795 werd Tongeren een deel van Frankrijk en werd de status ervan teruggebracht tot een plaats in het departement Meuse-Inférieure. Na de nederlaag van Napoleon in 1815 werden de delen van Frankrijk die het huidige België vormen, onderdeel van de provincie Limburg van het Koninkrijk der Nederlanden. In 1839 werd het zuidelijke deel van Limburg, inclusief Tongeren, onderdeel van het nieuwe Belgische koninkrijk en werd hier een lokaal bestuur gevestigd.

In de 20e eeuw werd Tongeren tijdens beide wereldoorlogen jarenlang door de Duitsers bezet en na de bevrijding in 1944 gebombardeerd met V1-bommen. Na de oorlog ontwikkelde de stad zich tot een commercieel centrum en met de fusie van omliggende gemeenten in de jaren 70 groeide de stad zowel in bevolking als in omvang.

• 1 Toerisme Tongeren , Via Julianus 2, ☏ +32 12 800070, info@toerismetongeren.be . MF 08:30-12:00, 13:00-17:00, za 10:00-16:00, zo 10:00-14:00. Toeristische informatie met gratis WiFi. 

Bezienswaardigheden

• 1 Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw en belfort (Onze-Lieve-Vrouwe Basiliek), Grote Markt, ☏ +32 12 39 40 34. Apr-sep: M 13:30-17:00, di-zo 10:00-12:00 en 13:30-17:00. Een van de mooiste middeleeuwse monumenten ter wereld. Gebouwd in gotische stijl in de 13e eeuw, waar opgravingen enkele van de rijkste archeologische vondsten in Vlaanderen hebben opgeleverd. Archeologische opgravingen hebben de aanwezigheid van een gebouw aangetoond vanaf de 4e eeuw, terwijl er in de 9e eeuw een Karolingisch gebedshuis stond. De bouw van het koor van de huidige basiliek begon in 1240. Schip, dwarsbeuken en zijkapellen werden tussen de 13e en 15e eeuw toegevoegd. De oorspronkelijke romaanse toren werd van 1442 tot 1541 vervangen door de huidige, 64 meter hoge gotische toren. In het interieur van de basiliek staat het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Tongeren, vervaardigd in 1475. De schatkamer is ondergebracht in de voormalige kapittelzaal en bevat een van de rijkste collecties religieuze kunst in België. De basiliek heeft een uitstekende akoestiek en wordt vaak gebruikt voor symfonieconcerten. De klokkentoren staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO . € 2,50 voor de schatkist. 
• 2 Begijnhof van Sint-Catharina (OLSint-Catharinabegijnhof). Het begijnhof werd gesticht in 1257 en is een van de oudste van Vlaanderen. In de tweede helft van de 16e eeuw escaleerde de rivaliteit tussen katholieken en protestanten, waarbij de bezittingen van de begijnen werden geplunderd en vernield. In de 17e eeuw kende het begijnhof een ongekende bloei en werden de begijnen rijk. De houten huizen werden vervangen door stenen. De bloeitijd lag aan het begin van de 18e eeuw. Het begijnhof telde bijna 100 woningen en meer dan 300 begijnen. In de 19e eeuw werd het opengesteld en vormde het een geheel met de rest van de stad. Sinds 1998 staat het op de Werelderfgoedlijst van UNESCO . Gratis

• 3 Sint-Catharinakerk (Sint-Catharinakerk), Brouwersstraat 7. De kerk in het centrum van het Begijnhof bevat elementen uit verschillende tijdperken. De oudste delen zijn het gotische schip en het koor uit de 13de eeuw. gratis. 
• 4 Romaanse kloostergang ( Romeinse kloostergang). Aan de oostzijde van de basiliek bevindt zich de romaanse kloostergang uit de 12e eeuw. Deze werd begin 13e eeuw uitgebreid en herbouwd in zijn huidige vorm. De verticaal geplaatste grafstenen, evenals de hoekkapellen aan de oostzijde, dateren uit latere perioden. Tussen de kloostergang en de ingang van de kerk staat een romaans Christusbeeld uit de 11e eeuw.

• 5 Klooster van St. Agnes (Agnetenklooster), Repenstraat, 21-27. Gebouwd in de 15e eeuw door monniken van de Sint-Augustinuskerk, rond 1550 na een brand in gotische stijl herbouwd. De zuidelijke en noordelijke vleugels zijn in de loop der jaren verbouwd. Het klooster was een van de weinige gebouwen die gespaard bleven van de Franse troepen die Tongeren in 1677 aanvielen. 
• 6 Kerk van St. Johannes de Doper (Sint-Jan-de-Doperkerk), Sint-Jansstraat 11. Sinds 1390 staat hier een kerk, hoewel het gebouw begin 19e eeuw dienst deed als vergaderplaats voor de gemeenteraad. De oudste delen van de huidige kerk dateren uit 1615, waaronder de klokkentoren die een ingestorte toren verving. Door de eeuwen heen is de kerk in verschillende stijlen verbouwd en aangepast; de laatste verbouwing in 1888 omvatte het koor, de zijbeuken en het transept. Gratis
• 7 Gallo-Romeinse tempel. Een reconstructie van de Atuatuca Tungrorum -tempel waar deze oorspronkelijk stond. Aangezien de tempel zich buiten de Romeinse stadsmuren bevindt en vóór de muren stond, is het waarschijnlijk dat het een pre-Romeinse gebedsplaats was. Gratis
• 8 Sint-Stefanuskerk (Sint-Stephanuskerk), Sint-Stefanusstraat. Pseudostabilisca van Marlstone (een kerk met een plattegrond die lijkt op een basiliek, maar waarvan het middenschip niet veel boven de zijbeuken uitsteekt) uit 1450. De kerk heeft vijf glas-in-loodramen uit circa 1540. De laatste renovatie werd voltooid in 2016. Gratis
• 9 Sint-Hubertuskapel (Sint-Hubertuskapel), Vloedgracht. Barokke kapel, voltooid in 1729, gebouwd rond een romaanse kapel uit de 12e eeuw, gewijd aan Sint-Maarten. De kapel heeft een oude begraafplaats met graven die voornamelijk uit de 17e eeuw stammen. 

Alle kastelen zijn privébezit, maar ze zijn wel van buitenaf te bewonderen. Ze zijn meestal in de loop der eeuwen verbouwd, waardoor ze er afhankelijk van de kijkhoek anders uitzien.

• 10 Kasteel Rosmeulen (Rosmeulenkastel, Kastel La Brise), Neremstraat 229/241. Gebouwd in het begin van de 20e eeuw door chocoladefabriekeigenaar Florent Rosmeulen, heeft het art-nouveau- en rococo-elementen en twee tuinen (een Engelse en een Italiaanse). Het kasteel is privébezit, maar is af en toe open voor publiek tijdens verschillende evenementen, maar soms kunt u het ook van een afstandje bekijken. 
• 11 Kasteel Herenelderen (Kasteel van ‘s Herenelderen), Sint-Stefanusstraat 40. Kasteel met delen die in verschillende periodes zijn gebouwd. Het oudste deel is het gotische mergelsteengedeelte uit de 16e eeuw. Het heeft een binnenplaats in Lodewijk XVI-stijl en een boerderij in barokstijl. Het kasteel is privébezit, maar kan van buitenaf vanuit verschillende hoeken worden bekeken. 
• 12 Kasteel Rooi (Kasteel van Rooi), Rooierweg 4-6. Dit kasteel, daterend uit de 14e eeuw, is door de eeuwen heen ook aangepast. Zo kreeg de witgekalkte noordwestgevel in 1698 zijn huidige uiterlijk, zoals de inscriptie luidt. In de 17e eeuw werd op het terrein een boerderij gebouwd, waarvan alleen de poort en een schuur bewaard zijn gebleven. 

• 13 Kasteel Betho (Kasteel van Betho), Mulkerstraat 2. Het oudste overgebleven deel van dit kasteel is de 15e-eeuwse zuidelijke toren. Veel van de rest dateert uit de 17e eeuw. Aan de noordzijde is een stukje van de slotgracht te zien die ooit het kasteel omringde. 
• 14 Kasteel Widoye (Kasteelwidooie), Kastelweg 30. Kasteel en boerderij, gebouwd in de 16e eeuw, maar grondig verbouwd in de 18e eeuw, waardoor het zijn huidige uiterlijk kreeg. De slotgracht is nog steeds intact en het kasteel wordt vaak gebruikt voor evenementen. 

• 15 Stadhuis (Standhuis en belfort). Het stadhuis, oorspronkelijk gelegen aan de Grote Markt, brandde in 1677 samen met de rest van de stad af. Het werd tussen 1737 en 1750 gebouwd in bakstenen in classicistische stijl, geïnspireerd op het stadhuis van Luik. Het fronton aan de voorzijde draagt ​​het wapen van Georges-Louis de Berghes, destijds de prins-bisschop van Luik. Het gebouw is niet toegankelijk voor bezoekers. 
• 16 Dommershausenhuis ( Huis Dommershausen), Maastricherstraat 26-28. Niet één, maar twee huizen, gebouwd in laatgotische stijl. Hierin is een winkel voor huishoudelijke artikelen gevestigd. 
• 17 Oude chocoladefabriek (Chocoladefabriek), Neremstraat 240. Het is een van de weinige art nouveaugebouwen in de provincie en werd in 1909 voltooid voor de chocoladefabriek Rosmeulen, die hier tot 1934 gevestigd was. Tegenwoordig herbergt het een kunstcentrum en appartementen. Het is van buitenaf te bewonderen en het hoogtepunt is het grote hoefijzervormige glas-in-loodraam rond de hoofdingang, met het eekhoornlogo van de chocoladefabriek erboven. 

• 18 Standbeeld van Ambiorix (Standbeeld van Ambiorix), Grote Markt. Dit standbeeld, voltooid in 1866, toont de angstaanjagende leider van de Eburonen, een stam die in 54 v.Chr. twee legioenen van Caesar versloeg. Hij wordt afgebeeld terwijl hij een lauwerkrans en Romeinse banieren vertrapt, gekleed in Keltische kledij en met een strijdbijl en een zwaard. Tegenwoordig is Ambiorix een van de beroemdste figuren uit de Belgische geschiedenis. 
• 19 Perron ( Perroen), Plein. Alle “goede steden” van het vorstendom hadden zo’n monument: een stenen pilaar met een kruisdragende bol erop, staande op een trap. Het stond eerst op de plek waar nu het beeld van Ambiorix staat, maar werd in 1886 voor het eerst verplaatst en staat sinds 1985 op zijn huidige plek. 

• 20 Romeinse muren . De oorspronkelijke Romeinse muur, daterend uit de 2e eeuw, is nog steeds zichtbaar op meer dan 1500 meter. U zult ook enkele middeleeuwse verdedigingstorens opmerken die vandaag de dag nog steeds zichtbaar zijn. 
• Gallo-Romeinse wallen . Deze wallen, gebouwd in de 2e eeuw, hadden meer een representatieve dan een verdedigende functie. Ze waren 5444 meter lang en hadden twee hoofdpoorten, één richting Kassel en één richting Colonia Agrippina , en twee kleinere poorten. De best bewaarde delen bevinden zich in het noordwesten langs de Cesarlaan en in het zuidwesten langs de Cottalaan en de Sabinuslaan. Op die laatste plek zijn een replica van de wallen te zien – zoals ze er in de Romeinse tijd uitzagen – en replica’s van Romeinse oorlogsmachines. 
• Middeleeuwse wallen . De verdedigingsmuren uit de 13e eeuw zijn 2600 meter lang en hebben zes poorten en twaalf torens. De best bewaarde delen bevinden zich in het noorden langs de Elfde-Novemberwal en in het oosten langs de Leopoldwal, waar zich de Moerenpoort bevindt. 
• 21 Moerenpoort (Visépoort), ☏ +32 12 800070. In de zomer wo-za 13:00-17:00, zo 09:30-12:00 13:00-17:00. In de winter alleen op zondag.. De laatste overgebleven middeleeuwse stadspoort, gebouwd in 1379, gedeeltelijk met materiaal van de Romeinse muren, gerestaureerd in 1892, 1952 en 2011. Oorspronkelijk had de poort een gebouw met drie verdiepingen. Interessant is dat de gevels van de poort er heel verschillend uitzien, met een halfronde romaanse boog richting de stad en een spitse gotische boog richting het platteland. 

• 22 Gallo-Romeins Museum (Provinciaal Gallo-Romeins Museum), Kielenstraat 15, ☏ +32 12 670332. Di-vr 09:00-17:00, weekend 10:00-18:00. Gesloten op maandag, tenzij het een feestdag is.. De collectie bevat Keltisch goud, Romeins glaswerk, Merovingisch filigraanwerk en de dodecaëder (bol met twaalf facetten), een ongewoon Gallo-Romeins object dat tijdens opgravingen werd gevonden en waarvan niemand weet wat het voorstelt of waarvoor het werd gebruikt. Er is een permanente tentoonstelling en een tijdelijke tentoonstelling die jaarlijks wisselt. € 7, € 1 voor personen jonger dan 26 jaar. 
• 23 Teseum, Museumkwartier 2 (in de basiliek), ☏ +32 12 800228. Museum met voorwerpen die verband houden met de functies van de kerk door de eeuwen heen, van liturgische kleding tot zilveren voorwerpen. In de kelder bevindt zich een archeologische afdeling met de resten van een Romeins huis, stadsmuren en voormalige kerken. 
• 24 Beghina ( Begijnmuseum), Onder de Linde 12, ☏ +32 12 213259, Info@begijnhofmuseumtongeren.be . Di-Za 10:00-12:00 13:30-16:30, Zo 13:00-17:00. Het museum is gevestigd in een authentieke begijnenwoning uit 1660, met omliggende tuinen. Alles is ingericht zoals het vroeger was. In de kelder kunt u traditioneel begijnenbier ( Dagelyckx ) of limonade proeven. Er is ook een souvenirwinkel. € 3,50. 

• 6 Stadspark De Motten ( Stadspark De Motten), Dijk 90, ☏ +32 12 800236 , +32 12 391972 (cafétéria De Botenhuis ). Park voor sport- en gezinsactiviteiten. Gratis parkeren. gratis. 

De volgende activiteiten zijn beschikbaar:

• 7 Minigolf , met 18 holes.
• 8 Speeltuin
• 9 Skatepark
• 10 Cursus verkeersregels , kan gedaan worden met een quad, fiets of step.
• 11 Boten , om op de vijver te varen
• 12 Vissen in de twee vijvers (vanaf de oever) kan via de balie van de Koninklijke Tongerse Lijnvissers in het café. Deze is ook geldig voor het vissen in de vijver naast Kasteel Herenelderen, iets buiten de stad.
• 13 Tennis op zes gravelbanen in de buitenlucht
• 14 Basketbal op twee basketbalvelden
• 1 De Botenhuis . edit    – cafetaria met een terras aan de vijver en een ander aan de speeltuin.

Bezoek de antiek- en rommelmarkt op zondagochtend. Het is de grootste antiekmarkt van de Benelux . De markt is geopend van 6.00 tot 13.00 uur. Kom zo vroeg mogelijk om uw kans op unieke spullen te vergroten. Zie het gedeelte ‘Kopen’ hieronder.

• Kroningsfestival (Kroningsfeesten). Dit evenement, ter herdenking van de kroning van Maria, vindt sinds 1890 elke zeven jaar plaats. Er zijn processies van 21 verschillende groepen en optredens op acht podia in de stad. Het volgende evenement vindt plaats van 2 t/m 9 juli 2023.